Kodeks Cywilny dotychczas nie przewidywał szczególnych przywilejów ani ochrony dla kupujących przedsiębiorców w transakcjach z drugim przedsiębiorcą – (B2B). Umowy między przedsiębiorcami można było kształtować dowolnie. Nie uwzględniały one dodatkowej ochrony dla strony kupującej. W tej transakcji strona kupująca jest konsumentem, którego w zwykłych transakcjach nie obejmuje się ochroną konsumencką. W czerwcu tego roku wejdą nowe uregulowania. Dzięki nim indywidualny przedsiębiorca uzyska takie same uprawnienia, jak konsument.

Przedsiębiorca a konsument

Zgodnie z definicją zamieszczoną w art.431 kodeksu cywilnego, źródła prawa cywilnegoprzedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33§ 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Natomiast art. 22przybliża definicję konsumenta. Jest on osobą fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Podstawową różnicą między tymi podmiotami jest fakt, iż konsumentem może być jedynie osoba fizyczna, a przedsiębiorcą może być także osoba prawna. Jednakże w polskim systemie prawnym przedsiębiorca w tym zestawieniu jest podmiotem silniejszym, bardziej doświadczonym w transakcjach z konsumentami. Istnieją zatem przesłanki do nowelizacji przepisów dotyczących ochrony konsumentów w tych relacjach.

Indywidualny przedsiębiorca – wyrównanie sił

Konsument jest słabszym podmiotem prawa cywilnego z tego tytułu, że to przedsiębiorca jest podmiotem lepiej zorganizowanym, bardziej doświadczonym i posiadającym większy kapitał. Na podstawie obecnych przepisów każdy konsument otrzymuje szerokie możliwości dochodzenia swoich praw w związku z wadą fizyczną lub prawną zakupionego towaru. Konsument jest osobą fizyczną zakupującą towar na własny użytek.

Przedsiębiorca tj. osoba która dany towar kupi na fakturę po to by odliczyć sobie podatek VAT, nawet jeśli nie ma zielonego pojęcia o szczegółach działania danej branży (np. lekarz kupujący do prywatnego gabinetu ekspres do kawy dla pacjentów) do tej pory traktowany był jak specjalista również od ekspresów do kawy, co skutkowało m.in. możliwością wyłączenia odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi. Dodatkowo, również w innych aspektach w stosunku do konsumenta mógł korzystać z ochrony w tylko ograniczonym zakresie.

Szukasz adwokata z Poznania z zakresu prawa gospodarczego?

Zmiany w prawie

Zmiany, które wejdą w życie z dniem 1 czerwca 2020r. zwiększą ochronę konsumencką, obejmując nią również wybraną grupę przedsiębiorców. Inicjatywa ma na celu poszerzenie ochrony osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą w transakcjach B2B – business to business. Są to transakcje z innymi przedsiębiorcami, z założenia, większymi od nich samych.  Do kodeksu cywilnego zostaną wprowadzone nowe przepisy – art. 5564, 556i 5765 , które wprowadzą rozróżnienie na dwa typy transakcji. Transakcje zawodowe, czyli takie, które w relacji B2B stanowić będą kategorię związaną z zakupem usług/ produktów, bezpośrednio potrzebnych do prowadzenia działalności gospodarczej i immanentnie z nią związanych (jak np. zakup leków do apteki). Z kolei transakcje niezawodowe, obejmować będą produkty niewiążące się bezpośrednio z prowadzeniem działalności gospodarczej przez stronę kupującą (np. kafelki do wyłożenia podłogi w aptece). W ich przypadku jedną ze stron będzie się traktować na równi z konsumentem. Ze względu na to przysługiwać jej będzie podobna ochrona.

Przedsiębiorca będzie mógł skorzystać z takiej ochrony jaką obejmowani są konsumenci w zakresie rękojmi za wady oraz klauzul niedozwolonych. Ochrona dotyczyć będzie także prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość, lub poza lokalem przedsiębiorstwa.

Jakie warunki musi spełnić indywidualny przedsiębiorca?

Przedsiębiorca, aby mógł cieszyć się taką samą ochroną prawną jaka przypada konsumentowi, musi spełnić dwa warunki. Musi być osobą fizyczną, która prowadzi indywidualnie działalność gospodarczą. Działalność tą należy zarejestrować w Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez urząd gminy. Ponadto, musi dokonywać czynności prawnych niezwiązanych bezpośrednio z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą.

Zalety wprowadzanych zmian

Przedsiębiorca traktowany jako konsument zyska gwarancję zakazu zamieszczania klauzul abuzywnych, czyli takich, które są niedozwolone w umowach z konsumentami. Ponadto, otrzyma szersze prawo rękojmi, gdyż obejmie go domniemanie istnienia wady fizycznej w momencie wydania rzeczy. Domniemanie to będzie dotyczyło przypadku gdy wadę stwierdzi się w ciągu roku od momentu wydania danej rzeczy. Jednocześnie, jeśli sprzedawca nie poinformuje o prawie odstąpienia od umowy, konsument stosownie do sytuacji może odstąpić od umowy zawartej poza lokalem, w terminie 14 dni lub nawet 12 miesięcy.

Wady wprowadzanych zmian

Przedsiębiorca traktowany jako konsument nie będzie mógł się ubiegać o pomoc u Rzeczników Konsumenta ani też u Prezesa OUKiK. Instytucje te wciąż pozostaną bowiem wyłącznie do dyspozycji konsumentów w rozumieniu kodeksu cywilnego. Umów, które będą obejmować transakcje niezawodowe w relacjach B2B nie będzie można już dowolnie regulować. Może to być niekiedy uciążliwe dla stron.

Wprowadzone zmiany wiążą się z upoważnieniem sprzedawców do aktualizacji prowadzonej przez nich działalności – również przez sklepy internetowe. Tacy przedsiębiorcy będą musieli zaktualizować regulaminy, ponadto obowiązkowo zachowując obowiązki informacyjne dla ,,nowych’’ konsumentów. Będą zatem musieli poinformować ich między innymi o prawie odstąpienia przez nich od umowy. Dotychczas w relacji B2B nie było to wymagane. Ocena tego, czy zakup ma charakter zawodowy, czy też nie, będzie dokonywana głównie na podstawie wpisu do CEIDG. Tam bowiem każdy może dokonać weryfikacji przedsiębiorcy w zakresie przedmiotu prowadzonej działalności, czyli PKD.