W poprzednim artykule skupiliśmy się nad problemem rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem z przyczyn dotyczących reformy oświaty. W tym tekście postanowiliśmy przybliżyć Państwu regulacje z zakresu stosunków służbowych pomiędzy nauczycielami a szkołami. W odpowiedzi na artykuł dotyczący zwolnień z przyczyn wywołanych reformą, wielu z Państwa skierowało do nas zapytania dotyczące sytuacji nauczycieli, którzy są zwalniani z przyczyn jej niedotyczących. Kiedy możliwe jest rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym i dyplomowanym? Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Karta nauczyciela i rozwiązywanie stosunku pracy

Jak już wspomnieliśmy, przepisy ustawy wprowadzającej reformę są rozwiązaniem wyjątkowym, związanym z okresem przejściowym w polskiej oświacie. Normalnie kwestie związane ze zwalnianiem nauczycieli uregulowane są w kodeksie pracy oraz karcie nauczyciela. Różnią się one w zależności od tego, czy zwalniany jest nauczyciel kontraktowy, stażysta, nauczyciel mianowany lub dyplomowany. W niniejszym wpisie omówimy te regulacje, które dotyczą nauczycieli mianowanych oraz dyplomowanych.

Dla nauczycieli dyplomowanych oraz mianowanych, karta nauczyciela stworzyła zupełnie inną sytuację prawną. Wynika to w przeważającej mierze z tego, że nie są oni zatrudniani na podstawie umów o pracę, lecz na podstawie mianowania.

zwolnienie nauczyciela mianowanego

Kiedy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym jest możliwe?

Oczywiście, nauczyciel zawsze może rozwiązać swój stosunek pracy na własny wniosek oraz za porozumieniem stron. Jednakże, przesłanek umożliwiających szkole jednostronne zwolnienie nauczycieli dyplomowanych i mianowanych jest kilka.

Zmiany organizacyjne w szkole

W pierwszej kolejności, są to zmiany organizacyjne w szkole. Dyrektor szkoły może rozwiązać stosunek pracy z nauczycielem w następujących przypadkach:

  • całkowita lub częściowa likwidacji szkoły;
  • zmiany organizacyjne powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole;
  • zmiany planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Rozwiązanie stosunku pracy z ww. przyczyn następuje zawsze na koniec roku szkolnego, po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu.

Nauczyciel może bronić się przed zwolnieniem na dwa sposoby. Może złożyć wniosek o przeniesienie w stan nieczynny lub jeżeli jest to możliwe, wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia. Jeżeli na powyższe się nie zdecyduje, będzie przysługiwała mu odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Trzymiesięczny okres wypowiedzenia może tez zostać skrócony do jednego miesiąca. Głównym warunkiem jest to, że szkoła wypłaci nauczycielowi odszkodowanie za pozostałą część okresu wypowiedzenia w wysokości wynagrodzenia liczonego jak za okres urlopu wypoczynkowego.

Inne przyczyny rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym

Dyrektor szkoły może także zwolnić nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego z następujących przyczyn:

  • w wypadku czasowej niezdolności nauczyciela do pracy spowodowanej chorobą. Jeżeli okres tej niezdolności przekracza 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – 270 dni;
  • orzeczenia przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy;
  • nauczyciel uzyska negatywną ocenę pracy;
  • cofnięcia skierowania do nauczania religii;
  • nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się nauczyciela na badanie okresowe lub kontrolne.

Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym – terminy

Termin rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych powyżej jest inny dla każdej z tych przyczyn. Następuje on odpowiednio:

  • gdy upływa okres czasowej niezdolności nauczyciela do pracy – z końcem tego miesiąca;
  • wraz z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie o niezdolności nauczyciela do wykonywania pracy;
  • pod koniec trzeciego miesiąca od otrzymania przez nauczyciela negatywnej oceny pracy;
  • cofnięcie skierowania do nauczania religii – pod koniec miesiąca.
  • dyrektor otrzymał informacje o niestawiennictwie nauczyciela na badaniach okresowych lub kontrolnych – pod koniec miesiąca.

czas na zwolnienie nauczyciela mianowanego

Kwestia odprawy

W przypadku zwolnienia z powyższych przyczyn odprawa przysługuje jedynie za zwolnienie z powodu orzeczenia niezdolności do pracy lub cofnięcia skierowania do nauczania religii. Gdy nauczyciel został zwolniony przez orzeczenie o niezdolności do wykonywania pracy, przysługuje takiej osobie odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny rok pracy. Odprawa ta nie może jednak przekroczyć wynagrodzenia za sześć miesięcy pracy. W drugim przypadku – w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny rok pracy na stanowisku nauczyciela religii, ale maksymalnie do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

O czym pamiętać podczas rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym i dyplomowanym?

Należy pamiętać, że w każdym z omówionych przypadków, przyczyna zwolnienia musi być rzeczywista, wskazana dokładnie oraz zrozumiała dla nauczyciela. W przypadku zwolnienia z przyczyn organizacyjnych, w treści rozwiązania umowy powinno zostać także wskazane dlaczego akurat dany nauczyciel został zwolniony. W szkole powinny obowiązywać jasne kryteria zwalniania nauczycieli i na ich podstawie musi zostać dokonana ocena zasadności zwolnienia.

W każdym razie, niezależnie od przyczyny zwolnienia, nie można zwlekać z zasięgnięciem profesjonalnej pomocy prawnika. Praktyką prawa oświatowego w naszej kancelarii zajmuje się Jakub Kalak (numer telefonu: 509 131 490).