Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym i dyplomowanym – ogólne sposoby

sposoby na Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym

W poprzednim artykule skupiliśmy się nad problemem rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem z przyczyn dotyczących reformy oświaty. Postanowiliśmy w tym tekście przybliżyć Państwu regulacje z zakresu stosunków służbowych pomiędzy nauczycielami a szkołami. W odpowiedzi na artykuł dotyczący zwolnień z przyczyn wywołanych reformą, wielu z Państwa skierowało do nas zapytania dotyczące sytuacji nauczycieli, którzy są zwalniani z przyczyn jej niedotyczących. Kiedy możliwe jest rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym i dyplomowanym? Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Karta nauczyciela i zwolnienia nauczycieli dyplomowanych

Jak już wspomnieliśmy, przepisy ustawy wprowadzającej reformę są rozwiązaniem wyjątkowym, związanym z okresem przejściowym w polskiej oświacie. Normalnie kwestie związane ze zwalnianiem nauczycieli uregulowane są w kodeksie pracy, będącym źródłem prawa pracy oraz  ustawie z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela. Różnią się one w zależności od tego, czy zwalniany jest nauczyciel kontraktowy, stażysta, nauczyciel mianowany lub dyplomowany. W niniejszym wpisie omówimy te regulacje, które dotyczą nauczycieli mianowanych oraz dyplomowanych.

Dla nauczycieli dyplomowanych oraz mianowanych, karta nauczyciela stworzyła zupełnie inną sytuację prawną. Wynika to w przeważającej mierze z tego, że nauczycieli nie zatrudnia się na podstawie umów o pracę, lecz na podstawie mianowania.

Kiedy rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym jest możliwe?

Oczywiście, nauczyciel zawsze może rozwiązać swój stosunek pracy na własny wniosek oraz za porozumieniem stron. Jednakże, przesłanek umożliwiających szkole jednostronne zwolnienie nauczycieli dyplomowanych i mianowanych jest kilka.

Zmiany organizacyjne w szkole

W pierwszej kolejności, są to zmiany organizacyjne w szkole. Dyrektor szkoły może rozwiązać stosunek pracy z nauczycielem w następujących przypadkach:

  • całkowita lub częściowa likwidacji szkoły;
  • zmiany organizacyjne powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole;
  • zmiany planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Rozwiązanie stosunku pracy z ww. przyczyn następuje zawsze na koniec roku szkolnego, po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu.

Nauczyciel może bronić się przed zwolnieniem na dwa sposoby. Może złożyć wniosek o przeniesienie w stan nieczynny lub jeżeli jest to możliwe, wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia. Jeżeli na powyższe się nie zdecyduje, będzie przysługiwała mu odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Trzymiesięczny okres wypowiedzenia można skrócić do jednego miesiąca. Głównym warunkiem jest to, że szkoła wypłaci nauczycielowi odszkodowanie za pozostałą część okresu wypowiedzenia w wysokości wynagrodzenia liczonego jak za okres urlopu wypoczynkowego.

Inne przyczyny rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym – kryteria zwalniania nauczycieli

Dyrektor szkoły może także zwolnić nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego z następujących przyczyn:

  • w wypadku czasowej niezdolności nauczyciela do pracy spowodowanej chorobą. Jeżeli okres tej niezdolności przekracza 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – 270 dni;
  • orzeczenia przez lekarza przeprowadzającego badanie okresowe lub kontrolne o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy – bez wypowiedzenia;
  • nauczyciel uzyska negatywną ocenę pracy, przy czym może to być ocena dokonana przez dyrektora szkoły wobec szeregowego nauczyciela lub ocena pracy dokonana przez kuratora oświaty;
  • cofnięcia skierowania do nauczania religii, bez wypowiedzenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach;
  • w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się nauczyciela na badanie okresowe lub kontrolne.

Zwolnienia nauczycieli dyplomowanych – terminy

Termin rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych powyżej jest inny dla każdej z tych przyczyn. Następuje on odpowiednio:

  • gdy upływa okres czasowej niezdolności nauczyciela do pracy – z końcem tego miesiąca;
  • wraz z końcem miesiąca, w którym dyrektor szkoły otrzymał ostateczne orzeczenie lekarskie o niezdolności nauczyciela do wykonywania pracy;
  • pod koniec trzeciego miesiąca od otrzymania przez nauczyciela negatywnej oceny pracy;
  • cofnięcie skierowania do nauczania religii – pod koniec miesiąca.
  • dyrektor otrzymał informacje o niestawiennictwie nauczyciela na badaniach okresowych lub kontrolnych – pod koniec miesiąca.

czas na zwolnienie nauczyciela mianowanego

Kwestia odprawy

Karta Nauczyciela przewiduje prawo nauczyciela do świadczenia w postaci odprawy. Okoliczności oraz zasady przyznawania tego świadczenia uregulowano w art. 20, 28 i 87 Karty Nauczyciela. W przypadku zwolnienia z powyższych przyczyn odprawa przysługuje jedynie za zwolnienie z powodu orzeczenia niezdolności do pracy lub cofnięcia skierowania do nauczania religii. Gdy nauczyciela zwolniono przez orzeczenie o niezdolności do wykonywania pracy, przysługuje takiej osobie odprawa. Jej wysokość to jednomiesięczne wynagrodzenie za każdy pełny rok pracy. Odprawa ta nie może jednak przekroczyć wynagrodzenia za sześć miesięcy pracy. W drugim przypadku – w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny rok pracy na stanowisku nauczyciela religii, ale maksymalnie do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

O czym pamiętać podczas rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym i dyplomowanym?

Należy pamiętać, że w każdym z omówionych przypadków, przyczyna zwolnienia musi być rzeczywista, wskazana dokładnie oraz zrozumiała dla nauczyciela. W przypadku zwolnienia nauczyciela mianowanego z przyczyn organizacyjnych, w treści rozwiązania umowy powinno zostać także wskazane dlaczego akurat dany nauczyciel został zwolniony. W szkole powinny obowiązywać jasne kryteria zwalniania nauczycieli i na ich podstawie dokonuje się oceny zasadności zwolnienia. 

Powiązane posty

3 Odpowiedzi
  1. Marcin

    Bardzo dobry artykuł, gratulacje!
    Od siebie dodam, że przyczyna zwolnienia powinna być wskazywana jasno nie tylko w przypadku zwalniania nauczycieli, ale jakiegokolwiek pracownika. Znam kilka przypadków, kiedy pracodawca wręczając wypowiedzenie nie potrafił wydukać ani słowa.

  2. Halina

    Świetny artykuł
    Czy można zwolnić nauczyciela dyplomowanego zatrudnionego na zasadzie mianowania na 3 lata przed okresem emerytalnym?

Zostaw komentarz

Kategorie wpisów