ul. św. Wojciech 10/7, 61-749 Poznań   |   kontakt@smadwokaci.pl   |   tel. 602 853 470,   |   tel. 697 566 050   |   tel. 509 131 490

Skutki reformy systemu oświaty w zakresie możliwości rozwiązywania z nauczycielami stosunku pracy przed rokiem szkolnym 2019/20

            We wrześniu 2017 roku w życie weszła reforma systemu oświaty. Wprowadzono wówczas nową ustawę – Prawo oświatowe, która zastąpiła dotychczasową ustawę o systemie oświaty. Adresatom artykułu nie trzeba przypominać założeń reformy systemu oświaty, warto jednak zwrócić uwagę, że reformę wdrożono na podstawie ustawy – przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe, której przepisy o charakterze przejściowym obowiązują niestety do dnia dzisiejszego.

 

Wdrożenie reformy spowodowało niejednokrotnie redukcję etatów w likwidowanych gimnazjach lub szkołach podstawowych, które je wchołonęły. Jest to konsekwencja redukcji oddziałów w szkołach, wszak ośmioletnie szkoły podstawowe mają już mniej godzin pracy do zaoferowania nauczycielom niż dotychczasowe sześcioletnie szkoły podstawowe i gimnazja łącznie. Reforma zwiększyła liczbę oddziałów w dawnych szkołach ponadgimnazjalnych, jednak te nie zawsze są chętne do oferowania pracy nauczycielom zatrudnionym wcześniej w szkołach podstawowych. Wpływ na sytuację ma też to, że organy prowadzące tych szkół są na ogół różne. Choć reforma obowiązuje już półtorej roku i większość jej założeń udało się wprowadzić w życie, to jej reperkusje są dla nauczycieli odczuwalne do dziś.

 

Możliwość rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem z przyczyn organizacyjnych przewidywała i nadal przewiduje Karta Nauczyciela, jednakże ustawa wprowadzająca reformę ustanowiła własne, szczególne regulacje zezwalające na terminację stosunku pracy nauczyciela w związku z reformą. Jej regulacje stosuje się do wszystkich gimnazjów samorządowych (niezależnie od tego, czy są likwidowane, włączane w inną szkołę czy też przekształcane) oraz do innych szkół, jeżeli prowadzone są w nich klasy dotychczasowego gimnazjum, a także do zespołów szkół złożonych z gimnazjum oraz wyłącznie jednej innej szkoły.

 

Rozwiązywanie stosunku pracy z nauczycielem z przyczyn związanych z reformą ma dwa tryby. Wybór trybu wydaje się być uzależniony od roku szkolnego, w których terminacja stosunku pracy ma nastąpić.

W ramach pierwszego trybu, jeżeli nie można  dalej zatrudniać nauczyciela ze względu na wygaszanie gimnazjów, to dyrektor szkoły mógł przenieść go z dniem 1 września 2017 r. lub 1 września 2018 r. w stan nieczynny. Jeżeli nauczyciel nie wyraził zgody na przeniesienie, można było z nim rozwiązać stosunek pracy. Co istotne, od przeniesienia w stan nieczynny nie można było wnieść odwołania do sądu pracy, a po sześciomiesięcznym okresie pozostawania w stanie nieczynnym stosunek pracy rozwiązywał się automatycznie. W przypadku braku zgody na przeniesienie w stan nieczynny, stosunek pracy rozwiązywał się z końcem roku szkolnego, po trzymiesięcznym wypowiedzeniu. Powyższa procedura stanowi ogromną zmianę w dotychczasowej regulacji rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielem, zmianę na korzyść pracodawcy. Wynika to z tego, że powyższy tryb przewidziany został z myślą, aby stosować go w latach szkolnych 2016/17 oraz 2017/18. Przedłużono jednak możliwość jego stosowania aż do dnia 29 lutego 2020 r. w stosunku do nauczycieli niektórych szkół.

Drugi tryb dotyczy z kolei dotyczy ostatniego roku szkolnego, w którym wygaszana będzie działalność gimnazjów, tj. roku szkolnego 2018/2019. Daje on dyrektorom szkoły możliwość rozwiązania z nauczycielem stosunku pracy za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, ze skutkiem na koniec roku szkolnego, jeżeli jego dalsze zatrudnienie nie jest możliwe ze względu na zmiany organizacyjne wprowadzone reformą. Nie ma w tym trybie (w przeciwieństwie do odpowiednika z Karty Nauczyciela) ani obowiązku konsultacji zwolnienia z zakładową organizacją związkową, ani też szczególnej ochrony stosunku pracy, co daje dyrektorom szkół ogromną swobodę w dokonywaniu zmian kadrowych. Wyżej omówiony tryb można stosować do dnia 30 maja 2019 r.

 

Co istotne, w okresie obowiązywania ustawy wprowadzającej reformę nie stosuje się wobec nauczycieli objętych jej przepisami niektórych postanowień Karty Nauczyciela. Terminacja z nauczycielami stosunków pracy w ramach dwóch ww. trybów wymaga umiejętnego oraz bardzo ostrożnego stosowania przepisów ustawy wprowadzającej reformę oraz Karty Nauczyciela. Prawdopodobieństwo wystąpienia sporu jest tutaj duże, a wobec tych skomplikowanych przepisów nietrudno jest o popełnienie błędu, który może niweczyć podjęte działania, przez co zalecić należy ostrożność w stosowaniu przepisów przejściowych ustawy wprowadzającej reformę.

 

 

 

Praktyką prawa oświatowego w kancelarii zajmuje się Jakub Kalak.

 

 

 

2019-04-05T14:27:57+00:00 5 kwietnia 2019|Prawo pracy|0 komentarzy
Adwokat Bartłomiej Markewicz
Ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 2013- 2015 odbył aplikację adwokacką organizowaną przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu. Ze względu na zainteresowania prywatne z powodzeniem zajmuje się i prowadzi sprawy z zakresu prawa sportowego. Prywatnie zapalony miłośnik aktywnego trybu życia i podróży. Dowiedz się więcej!

Zostaw komentarz